16. decembar 2023 13:19
Izborni dan počinje proverom i pečaćenjem izbornih kutija
Foto: Shutterstock.com/FREEPIK2, ilustracija
BEOGRAD - U Srbiji se sutra održavaju parlamentarni, lokalni i pokrajinski izbori, a građani će moći da glasaju na biračkim mestima koja se otvaraju u 7.00 sati i zatvaraju u 20.00 časova, do kada traje i izborna tišina.
Na početku izbornog dana, birački odbor u prisustvu birača koji prvi dođe na biračko mesto utvrđuje da li je glasačka kutija ispravna i prazna i to upisuje u kontrolni list.
Nakon toga, kontrolni list potpisuju birač koji prvi dođe na biračko mesto i najmanje jedan član biračkog odbora.
Birački odbor u prisustvu birača koji prvi dođe na biračko mesto ubacuje popunjen i potpisan kontrolni list u glasačku kutiju, koju nakon toga pečati.
Ispravnost glasačke kutije ne može se proveriti u prisustvu birača za koga je nakon provere UV-lampom utvrđeno da je izašao na izbore na drugom biračkom mestu, koji nema važeću javnu ispravu za utvrđivanje identiteta, koji nije upisan u izvod iz biračkog spiska i koji je član biračkog odbora na tom biračkom mestu.
Svaki građanin glasa na biračkom mestu na kojem je upisan u birački spisak i može da glasa samo pod uslovom ako ponese važeću ličnu kartu ili pasoš ili drugu javnu ispravu s fotografijom i JMBG.
Poželjno je, ali nije obavezno, predati i poziv za glasanje.
Ukoliko se neko zatekne na biračkom mestu prilikom zatvaranja biračkog mesta ili neposredno ispred, biće mu omogućeno da glasa.
Nakon što se glasač potpiše u birački spisak, član biračkog odbora mu prska kažiprst desne šake sprejom kako bi se između ostalog izbegla mogućnost da neko glasa više puta, jer se sprej otkriva lampom.
Ako birač odbije da mu se sprejom obeleži prst, birački odbor mu ne sme dozvoliti da glasa.
Svi birači koji su iz zdravstvenih razloga sprečeni da dođu na biračko mesto, kao i osobe sa invaliditetom, nemoćni i stari mogu da glasaju kod kuće ili na nekom drugom mestu ako obaveste birački odbor najkasnije do 11.00 časova na dan glasanja.
Pre izbornog dana o takvoj potrebi treba obavestiti birački odbor (preko radnog tela izborne komisije), a najkasnije na dan glasanja kada se odbor direktno kontaktira.
Birač koji usled nepismenosti, slabovidosti, invaliditeta ili nekog drugog razloga nije u stanju da sam popuni glasački listić, ima pravo da na biračko mesto povede pomagača koji će umesto njega popuniti glasački listić onako kako mu birač odredi.
Glasa se tako što se zaokruži redni broj ispred naziva jedne izborne liste za koju pojedinac želi da glasa.
Glasa se lično iza paravana koji obezbeđuje tajnost glasanja, a kada glasač zaokruži redni broj ispred naziva jedne izborne liste, glasački listić treba da presavije i ubaci u glasačku kutiju.
Na biračkim mestima zabranjeno je korišćenje mobilnih telefona ili drugih sredstava komunikacija, kao i foto-aparata i kamera.
U slučaju da nekome poziv za glasanje nije dostavljen, odnosno glasaču nije poznat broj i adresa biračkog mesta, upitom na veb-prezentaciji Ministarstva državne uprave i lokalne samouprave može proveriti na kom biračkom mestu glasa.
Izborna tišina traje do zatvaranja biračkih mesta u nedelju u 20.00 časova.
U vreme predizborne tišine na javnim skupovima, u elektronskim i štampanim medijima ne smeju se objavljivati procene rezultata izbora, javno predstavljati kandidati za narodne poslanike, njihovi programi i slično, a ovo se odnosi i na portale koji su registrovani kao mediji.
Na biračkom mestu i na udaljenosti do 50 metara od biračkog mesta ne smeju se isticati simboli stranaka i drugih političkih organizacija i drugi propagandni materijali.
Na biračkom mestu mogu se isticati državni grb i zastava, rešenja o određivanju biračkih mesta i imenovanju biračkih odbora, lista kandidata i pravila ponašanja na biračkom mestu.
Biračko mesto određuje se tako da na njemu može glasati do 2.500 birača.
Tekst glasačkog listića štampa se na srpskom jeziku, ćiriličkim pismom.
Za opštine, odnosno gradove u kojima je na dan raspisivanja izbora u službenoj upotrebi jezik nacionalne manjine, tekst glasačkog listića štampa se na srpskom jeziku, ćiriličkim pismom, a ispod tog teksta štampa se tekst na jeziku i pismu nacionalne manjine.
Ako je u opštini, odnosno gradu na dan raspisivanja izbora u službenoj upotrebi više jezika nacionalnih manjina, tekst na jezicima nacionalnih manjina ispisuje se posle teksta na srpskom jeziku po azbučnom redu naziva jezika nacionalne manjine.
Građani koji na dan glasanja borave u inostranstvu bili su u obavezi da preko ambasade ili konzulata Srbije podnesu zahtev da se u birački spisak upiše podatak da će na izborima glasati u inostranstvu.
Nakon određivanja biračkih mesta za glasanje u inostranstvu, nadležna opštinska/gradska uprava donosi rešenje o upisivanju podatka da će na izborima glasati u inostranstvu, sa nazivom i adresom biračkog mesta na kojem će glasati i upućuje poziv za glasanje.
Ako nisu ispunjeni uslovi da glasaju u inostranstvu (nije prijavljen dovoljan broj birača za određivanje biračkog mesta ili nije dobijena saglasnost strane države za glasanje u prostorijama koje se ne nalaze u ambasadi ili konzulatu Srbije), u ovom slučaju moći će da glasaju samo u Srbiji prema mestu prebivališta.